Equifax data breach: What you need to know

0

Extremely Urgent- please act soon
****************
እጅግ አስቸኳይ – ከፋይናንስ ጋር የተያያዘ ፓስወርዶትን ባስቸኳይ ይቀይሩ
ትልቁ የክሬዲት ሪፖርቲንግ ተቋም መረጃዎቹ መሰረቁን አስታውቋል
የ 143 ሚሊዮን ሰዎች ክሬዲት ካርድ ቁጥርና ሶሻል ሴኩሪቲ ተሰርቋል
እርሶም ሶሻል ሴኩሪቲዎና ክሬዲር ካርዶትን ተሰርቀው ሊሆን ይችላል

አስቸኳይ
*********
አሜሪካን ውስጥ ካሉት ሶስት ግዙፍ የcredit monitoring ተቋማት ውስጥ(Experian, Transunion, Equifax) አንዱ የሆነው ኢኩፋክስ(Equifax) ትናንትና የ143 ሚሊዮን ደምበኞቹን ሙሉ መረጃ በሀከሮች መሰረቁን አሳውቋል::

የተሰረቁትም መረጃዎች ማኅበራዊ ዋስትና ቁጥር(Social Security Number) : የልደት ቀን( Birth date): አድራሻ( Adress): የክሬዲት ካርድ ቁጥር( Credit Card NUmber) እና የመሳሰሉት እጅግ ወሳኝ መረጃዎች ናቸው::

ስለዚህም ማኅበራዊ ዋስትና ቁጥሮ ( SSN) ወይም የክሬዲት ካርድ ቁጥሮ ተሰርቆ ሊሆን ይችላል:: አይጠራጠሩ እርሶ አንዱ ሊሆኑ ይችላሉ::

እንዴት?
**************
የኢኩፋክስ ተጠቃሚ አይደለሁምና ይሄ አይመለከተኝም ማለት አይችሉም:: እነዚህ የክሬዲት ሞኒተሪን ተቋማት መረጃዎትን ከተለያዩ ካምፓኒዎች አግኝተውት ሊሆን ይችላል:: ለምሳሌ ቤት ገዝተው ቢሆን መረጃዎትን የዛኔ አግኝተውት ሊሆን ይችላል:: የግድ ቤት ወይም መኪና ወይም መሰል ጉዳዮች ሲገዙ ክሬዲትዎ መሳቡ (Credit check- hard inquiry) ስለማይቀር::ክሬዲት ሪፖርቶን የሰራው ይሄ ኩባንያ ሊሆን ይችላል::

አሜሪካ በግርድፉ 300 ሚሊዮን ሕዝብ አላት:: ከዛ ውስጥ ክረዲት ካርድ ወይም መሰል ነገሮችን የመጠቀሚያ እድሜ ላይ ያለው ግማሹ ነው እንበል( ከ 18 ዓመት በታች የሆነውንና ያረጀውን ቀንሰን) :: 150 ሚሊዮን ይደርሳል:: የተሰረቀው መረጃ የ 143 ሚሊዮን ነው:: ስለዚህ ያለ ጥርጥር የርሶም ዳታ ተሰርቆ ሊሆን ይችላል:: መረጃው የተሰረቀው ከርሶ አይደለም:: የርሶን መረጃ ከሚሰበስቡ ሕጋዊ ድርጅት ነው::

ምን ማለት ነው?
************
መረጃዎ ተስረቀ ማለት- የርሶን ማንነት (identity theft) ሙሉ ለሙሉ ሊሰርቆት ይችላሉ:: ሀከሮቹ “እኔ እገሌ ነኝ ሶሻል ሴኩሪቴዬ( SSN) ይሄውና : የትውልድ ቀኔ ( Birthdate)እና አድራሻዬ ደግሞ ይሄ ነው ” በማለት በርሶ ስም በተለይ ኦን ላየን ( online) መበደር: እቃ መግዛት : መሸጥ ይችላሉ:: ባለ ዕዳ የሚሆኑት ግን እርሶ ይሆናሉ ማለት ነው:: ወንጀለኞቹ ማንነቶን የሚገልጸውን ቁጥሮትን ሰርቀውታልና:: ቢሉ(Bill) በሙሉ የሚላከው ወደርሶ ቤት አድራሻ ይሆናል:: ስለዚህ እንደቀላል ጉዳይ አይመልከቱት::

ምን እናድርግ?
************
የመጀመርያውና ቀላሉ ርምጃ ፓስወርዶትን መቀየር ነው:: change your password. ከፋይናንስ ጋር የተያያዘ ፓስወድሮትን በሙሉ ይቀይሩ:: በተለይ equifax password በተለይ የዚህ ድርጅት ተጠቃሚ ከሆኑ ባስቸኳይ የይለፍ ቁጥሮን ይቀይሩ

አይኖትን ከኦን ላየን ባንኪንግ (online banking) አያንሱ :: በየግዜው ኦን ላየን በመሆን አካውንቶትን ይመለከቱ:: በተለይ በክሬዲት ካርዶ እርሶ የማያውቁት ግብይት ተደርጎ ሊሆን ስለሚችል- በየግዜው አይኖትን አያንሱ:: ከሆነ ባስቸኳይ ካርዶን ይቀይሩ:: ለባንኮ ፍራውድ ሞኒተሪን ባስቸኳይ ያሳውቁ::

****************
ወገኖች ትናንትና ብቻ ከ 10 በላይ ኢትዮጵያውያን በዚህ ጉዳይ ተጠቂ ሆነው ተገኝተዋል:: እና ቶሎ እርምጃ ይውሰዱ

https://www.yahoo.com/news/equifax-data-breach-know-182336325.html

 

 

Share.

About Author

Comments are closed.